Orkupakki 3, fullveldi og stjórnmál samtímans

Innleiðing Orkupakka 3 hefur verið eitt umdeildasta stjórnmálamálið á Íslandi á síðustu árum. Umræðan hefur snúist um fullveldi, stjórn yfir auðlindum og hvort alþjóðlegar reglur grafi undan sjálfstæðum ákvörðunum íslenska ríkisins.

Stuðningsmenn Orkupakkans hafa haldið því fram að hann hafi lítil raunveruleg áhrif á eignarhald eða stjórn orkukerfisins. Andstæðingar benda hins vegar á að lagaramminn feli í sér valdframsal sem geti haft langtímaafleiðingar, sérstaklega þegar kemur að ákvörðunum um nýtingu lands og náttúruauðlinda.

Það sem oft vantar í umræðuna er skýr tenging milli orkumála og landskuldar. Orkunýting byggir á landi, og lagabreytingar sem snerta orkuframleiðslu hafa óhjákvæmilega áhrif á rétt landeigenda. Þegar reglur eru settar án þess að taka tillit til eignarréttar og sögulegra forsendna jarðeignar, skapast hættulegt fordæmi.

Stjórnmál dagsins ættu því ekki aðeins að snúast um tæknileg atriði orkupakka, heldur einnig um grundvallarspurningar um eignarrétt, sjálfsforræði og ábyrgð gagnvart framtíðarkynslóðum.